- Faydalı Bilgiler -

Beslenmede büyük önem taşıyan kırmızı et, sağlıklı yetiştirilmiş hayvanlardan elde edilmez, asgari teknik ve hijyenik şartlara sahip mezbahalarda kesilmez ve uygun muhafaza koşulları sağlanmaz ise insan sağlığı açısından potansiyel tehlikeler oluşturabilir. Bugün dünyada meydana gelen gıda kaynaklı sağlık sorunları içerisinde et ve et ürünleri ilk sırada gelmektedir. Bu bağlamda Kırmızı et satın aldığınız yerin sağlık koşullarına verdiği önem birincil değer kazanmaktadır.
Kırmızı etten kaynaklanan sağlık problemlerinin; üretim, işleme, muhafaza, taşıma, pazarlama ve tüketim zincirindeki yetersiz ve bilinçsiz uygulamalara bağlı olduğu belirtilmektedir. Tüketim alışkanlıklarının değişmesine bağlı olarak kırmızı etin satış şekillerinde değişiklik olmuştur. Kırmızı etler market ve kasaplarda bütün, yarım ve çeyrek karkas şeklinde satıldığı gibi parçalanmış olarak, reyonlarda, bonfile, sırt (kemiksiz) but-kol (kemiksiz), rosto, nuar, kemikli pirzola, kıymalık ve incik gibi parça formlarında da satışa sunulmaktadır. Değişik formlarda marketlerde ve kasaplarda satılan kırmızı etleri satın alırken aşağıda yer alan önerilere dikkat edilmesinde yarar bulunmaktadır.

1- Kırmızı etler eğer tam karkas veya yarım karkas halinde ise etlerin üzerinde yasal damgaların bulunması
2- Taze olarak satışa sunulan kırmızı etlerin canlı ve parlak kırmızı renkte olması
3- Doğal renklerinin dışında etlerin satın alınmaması
4- Kırmızı etlerin yüzey kısımlarında aşırı bir ıslaklık ve yapışkanlığın bulunmaması
5- Kırmızı etin dış yüzeylerinde dışkı içeriklerinin veya çevresel etkenlere bağlı kirlerin bulunmaması
6- Uzun süreli muhafazalara bağlı olarak etlerin yüzey kısımlarının rutubetini kaybetmesi ve kurumasına bağlı olarak, donuk ve koyu kahve veya kararmış etlerin alınmaması
7- Parça formlarda kaplar içerisinde satılan kırmızı etler, kap içerisinde fazla miktarda kanlı sıvı toplanmış ise satın alınmaması
8- Etlerin kendilerine özgü kokusunun dışında ağırlaşmış kötü bir koku, ilaç kokusu veya dezenfektan kokusu bulunma durumunda satın alınmamasındaki son kullanma tarihlerinin geçmemiş olmasına
9- Reyonlarda satılan kırmızı etlerden hazırlanmış hazır kıymaların mümkünse alınmamasına, zorunlu alınması gereken durumlarda veteriner hekim çalışan yerlerden alınmasına
10- Aşırı yumuşamış ve ezilmiş kırmızı etlerin alınmaması
11- Donmuş olarak satın alınacak etlerin üzerindeki son kullanma tarihine dikkat edilmesi ve ayrıca çözünmüş, yumuşamış ürünlerin alınmaması
12- Donmuş olarak satın alınacak etler üzerinde bölgesel renk değişikliği olmaması
13- Et satış reyonlarındaki muhafaza dolaplarının çalışır vaziyette olmalarına ve özellikle soğutulmuş taze et satan reyonların sıcaklıklarının 4°C’nin üzerinde olmamasına, donmuş ürün satılan dolapların ise -18 °C’nin altında olmamasına
14- Reyonlarda kırmızı eti, satış bölümleri ve satış personeli ayrı olan işletmelerden alış-veriş yapılması
15- Hazır paket olarak satılan etlerin paketler üzerindeki son kullanma tarihlerinin geçmemiş olmasına
16- Vakum paket olarak satılan et ve ürünlerinin vakumlarının bozulmamış olması
17- Firma etiketi olmayan paketsiz formdaki ürünlerin alınmamasına
18- Et satış reyonları temiz, düzenli olan ve çalışan personelin bakımlı ve temizlik kurallarına uygun davranan yerlerden alış-veriş yapılması
19- Satış reyonlarında et ve ürünlerinden başka gıda ve diğer maddelerin bulunmaması
20- Tüketicilerin alış veriş sırasında et ihtiyaçlarını en son aşamada alınması
21- Reyonlardan satın alınan etlerin mümkün olduğunca kısa sürede eve getirilmesi ve buzdolabında muhafazaya alınması
22- Günlük ihtiyaçtan fazla alınan etlerin, tek seferde tüketilebilecek porsiyonlara bölünerek evlerde derin dondurucularda muhafaza edilmesi
23- Donmuş etlerin çözündürüldükten sonra tekrar dondurulmaması

KAYNAK : Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Besin Hijyeni ve Teknolojisi Anabilim Dalı